"Sahadayken Gol" Metriği: Geleneksel İstatistiklerden Neden Daha Doğru?

Geleneksel Maç İstatistiklerinin Kör Noktası

Bir futbolcu doksan dakika sahaya çıkar ve takım 3-0 kazanır. Geleneksel istatistik bu oyuncuya bir galibiyet kaydeder. Ama maçtaki o üç golün hepsi 90. dakikada — yedek yeni gelmişken atıldıysa? Hâlâ aynı galibiyet sayılır. Bu adaletsizdir.

Goalence'in sahadayken gol metriği (strict on-pitch metric) bu kör noktayı kapatmak için tasarlandı. Mantık basit: bir oyuncuyu fiilen sahada olduğu dakikalarla sınırla, sadece o dakikalarda atılan/yenilen golleri sayıma dahil et.

Algoritma: Üç Adım

Adım 1: Her oyuncunun sahada olduğu pencereyi çıkar. Eğer maçın başında sahadaysa pencere 0. dakikada başlar. Yedek olarak girdiyse, giriş dakikasında başlar. Sahadan çıktıysa veya kırmızı kart gördüyse, o dakikada biter. Sonuna kadar oynadıysa pencere 90 + uzatma'ya kadar uzar.

Adım 2: Maçtaki tüm gollerin dakikasını event log'undan al. Gol atan takımı belirle (kendi kalesine gollerde gerçek atan takımı tespit et).

Adım 3: Pencere içindeki golleri say.

$$\text{team\_goals\_on\_pitch} = \#\{\text{gol} : \text{window\_start} \leq \text{gol.dakika} \leq \text{window\_end}, \text{atan} = \text{oyuncunun\_takımı}\}$$

Aynı şekilde rakibin sahadayken attığı goller team_goals_conceded_on_pitch olarak ayrı sayılır.

Galip Dakika: Daha Derin Bir Adım

2026 Mayıs'ında geliştirdiğimiz dakika-bazlı versiyon her dakikayı kategorize eder:

• Eğer oyuncu sahadayken takım önde ise → winning minute
• Berabere ise → drawing minute
• Geride ise → losing minute

Bu, "85. dakikada gol gelen 90 dakikalık maç" örneğine açık bir cevap verir: oyuncu 85 dakika beraber, 5 dakika önde olarak sayılır. Tam galibiyet sayılmaz.

Süper Lig 2025-26 Örneği

Verilerimize göre Galatasaray'ın yedek kalecisi Günay Güvenç, 739 dakika oynadığı maçlarda takımının %64,7'sini önde geçirdi — Süper Lig'in en yüksek değeri. Bu, başlangıçtan beri Galatasaray'ın bu sezon her zaman önce gol atan takım olduğunu yansıtıyor.

Hull City (İngiltere Championship 6. sırada) en yüksek oyuncusu Darko Gyabi, 487 dakika oynayıp %46,4 ile listenin başında. Bu, takımın Championship orta hat puanına yakın bir değer.

Akademik Dayanak

Bu metrik MIT Sloan Sports Analytics Conference'da basketbol için geliştirilmiş plus/minus istatistiğinin futbol versiyonu olarak düşünülebilir. NBA'de plus/minus, oyuncunun sahada olduğu sürede takımın net puan farkını ölçer.

Futbolda doğrudan analog gerçek-zamanlı veri seyrekliği yüzünden kullanılamaz. Bizim yaklaşımımız post-hoc reconstruction: maç olayları log'undan oyuncu pencerelerini ve gol zamanlarını birleştirerek geriye dönük hesap.

Sıralamalar Neden Sürpriz Yapıyor?

Bu metriği gördüğünüzde tabloda golcüyü değil, takımı götüren oyuncuyu öne çıkardığını fark edersiniz. Galatasaray'ın yedek kalecisi listenin üstünde çünkü:
1. Sık sık önde başlayan maçlarda dakika alıyor
2. Galatasaray bu sezon Süper Lig şampiyonluk yarışındaki en istikrarlı takım

Bu, gole karışan sürelerle ödüllendiren goals_per_match ve assists metriklerinden çok farklı bir resim çizer. İmplikasyon: Tek bir metric yetmez. Birkaç metric birlikte oyuncunun gerçek etkisini gösterir.

Goalence Hikayeleri'nde tüm bu metric'lere doğrudan erişim sağlıyoruz: Sahadayken Gol ve Galip Dakika % kolonları her takım ve her lig sayfasında tıklanabilir. Hedef: futbol istatistiğini maç sayısından gerçek etkiye taşımak.